Αλόννησος

Η Αλόννησος, αρχαία Ίκος, κατοικείται από τη Νεολιθική εποχή — στο γειτονικό Κυρά Παναγιά βρέθηκε ο αρχαιότερος οικισμός του Αιγαίου (8.500 π.Χ.). Στην αρχαιότητα φημιζόταν για το κρασί της, και κοντά στις Περιστέρες βυθίστηκε το 5ο αι. π.Χ. το μεγαλύτερο κλασικό ναυάγιο της Μεσογείου, με 4.000 αμφορείς κρασιού — σήμερα προσβάσιμο στους καταδυτές.

Στις 9 Μαρτίου 1965, ισχυρός σεισμός κατέστρεψε σχεδόν ολόκληρη την Παλιά Χώρα στην κορυφή του λόφου. Οι κάτοικοι μετεγκαταστάθηκαν αναγκαστικά στο παραθαλάσσιο Πατητήρι, ενώ η Παλιά Χώρα έμεινε για χρόνια ερειπωμένη. Τα τελευταία 30 χρόνια αναβίωσε ως ένα από τα πιο γραφικά χωριά της Ελλάδας.

Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου-Βορείων Σποράδων είναι το μεγαλύτερο της Μεσογείου (2.260 τ.χλμ.) και το πρώτο που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα (1992). Περιλαμβάνει την Αλόννησο και 6 μικρότερα νησιά (Κυρά Παναγιά, Γιούρα, Ψαθούρα, Πιπέρι, Σκάντζουρα, Περιστέρες) και είναι το κυριότερο καταφύγιο της σπάνιας μεσογειακής φώκιας Monachus monachus — υπάρχουν περίπου 50–60 άτομα στην περιοχή.

Πάνω από 300 είδη ψαριών, δελφίνια, χελώνες caretta caretta και σπάνια πουλιά (σπιζαετός, αιγαιόγλαρος) ζουν εδώ. Από καραβάκια του πάρκου μπορείτε να κάνετε ολοήμερη εκδρομή στα γειτονικά νησιά, να επισκεφθείτε τη σπηλιά της φώκιας στο Πιπέρι (όχι αποβίβαση) και να κολυμπήσετε στις πιο διάφανες θάλασσες της Ελλάδας.

Το MOm (Εταιρεία Μελέτης για την Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας) διατηρεί κέντρο πληροφόρησης στο Πατητήρι — αξίζει την επίσκεψη.

Η Παλιά Χώρα (Χώρα) σε υψόμετρο 200 μέτρων ήταν ο αρχικός οικισμός μέχρι τον σεισμό του 1965. Σήμερα, πλήρως αναστηλωμένη με σεβασμό στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική, είναι ένα μαγευτικό λαβύρινθος από πλακόστρωτα δρομάκια, ασβεστωμένα σπίτια με χρωματιστές πόρτες, μπουκαμβίλιες και πανοραμική θέα στο Αιγαίο. Στο πάνω μέρος, τα ερείπια του Βενετσιάνικου Κάστρου προσφέρουν ένα από τα πιο εντυπωσιακά ηλιοβασιλέματα της Ελλάδας.

Το Πατητήρι, η σύγχρονη πρωτεύουσα και λιμάνι, είναι ένα χαλαρό παραλιακό χωριό με ταβέρνες, μπαρ και την κύρια εμπορική δραστηριότητα. Το Μουσείο Αλοννήσου παρουσιάζει τη ναυτική και λαογραφική ιστορία του νησιού.

Η Αλόννησος έχει βραβευτεί επανειλημμένα για την καθαρότητα των υδάτων της — εδώ θα δείτε νερά τόσο διαφανή που οι βάρκες μοιάζουν να αιωρούνται.

Μπρας, Λευτός: μικρές παραλίες με βότσαλο και πευκοδάσος, ιδανικές για ηρεμία.

Κοκκινόκαστρο: παραλία με κόκκινο βότσαλο και ερείπια αρχαίας πόλης κάτω από το νερό — υπέροχη για snorkeling.

Χρυσή Μηλιά: μία από τις λίγες αμμώδεις παραλίες του νησιού, οργανωμένη, οικογενειακή.

Άγιος Δημήτριος και Μεγάλος Μουρτιάς: παραδεισένιοι όρμοι προσβάσιμοι μόνο με βάρκα ή 4×4.

Στενή Βάλα και Καλαμάκια: γραφικά ψαροχώρια με ταβέρνες πάνω στο νερό — απαραίτητο γεύμα.

Από το 2020, μέρος του Θαλάσσιου Πάρκου άνοιξε επίσημα για τους καταδύτες. Στις Περιστέρες, το αρχαίο ναυάγιο 5ου αι. π.Χ. με τους 4.000 αμφορείς είναι πλέον το πρώτο «υποβρύχιο μουσείο» της Ελλάδας — μια εμπειρία μοναδική στον κόσμο.

Το νησί προσφέρει εξαιρετική πεζοπορία σε σηματοδοτημένα μονοπάτια μέσα από πευκοδάση και ελαιώνες, kayaking, ιστιοπλοΐα και κρουαζιέρες παρατήρησης δελφινιών (συχνά συναντούνται κοντά στα Δύο Αδέρφια).