Ιωάννινα

Το Κάστρο των Ιωαννίνων είναι ένα από τα παλαιότερα κατοικημένα κάστρα της Βυζαντινής περιόδου στην Ευρώπη. Χτισμένο τον 6ο αιώνα από τον Ιουστινιανό, ανακαινίστηκε από τους Νορμανδούς, τους Σέρβους, τους Βυζαντινούς και τέλος από τον περιβόητο Αλή Πασά (1788–1822). Σήμερα ζουν 1.500 άνθρωποι μέσα στα τείχη.

Εντός των τειχών θα δείτε δύο ακροπόλεις. Η Νοτιοανατολική Ακρόπολη (Ιτς Καλέ) ήταν το διοικητικό κέντρο του Αλή Πασά — εδώ βρίσκεται το Τέμενος Φετιχιγιέ (1430), ο τάφος του Αλή Πασά, το Βυζαντινό Μουσείο και το θησαυροφυλάκιο. Η Βορειοανατολική Ακρόπολη φιλοξενεί το Τέμενος Ασλάν Πασά με το εξαίσιο Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο.

Περπατήστε στα στενά μέσα στο κάστρο: η Εβραϊκή Συνοικία (κάποτε φιλοξενούσε μια από τις παλαιότερες ρωμανιώτικες εβραϊκές κοινότητες της Ευρώπης), η Καλούτσιανη Πύλη και τα παραδοσιακά καφενεία σας ταξιδεύουν στους αιώνες. Δωρεάν είσοδος στο κάστρο — εισιτήρια μόνο για τα μουσεία.

Η Λίμνη Παμβώτιδα, ή απλά η «Λίμνη των Ιωαννίνων», απλώνεται γύρω από την πόλη με περίμετρο 23 χλμ. Είναι από τις παλαιότερες λίμνες της Ευρώπης (5 εκατομμύρια ετών), περιβαλλόμενη από βουνά (Μιτσικέλι, Τόμαρος) και προστατευόμενη ως Natura 2000.

Η πιο μαγική εμπειρία είναι μια βαρκάδα στο Νησί (Νησάκι) — το μόνο κατοικημένο νησί λίμνης στην Ελλάδα και ένα από τα λίγα στον κόσμο. Καραβάκι αναχωρεί από τη Μώλος κάθε 30 λεπτά (2,40€ return, 10 λεπτά διαδρομή). Στο Νησί ζουν 250 κάτοικοι σε ένα παραμυθένιο χωριό χωρίς αυτοκίνητα.

Στο Νησί θα δείτε επτά βυζαντινά μοναστήρια του 13ου–16ου αιώνα (Φιλανθρωπινών, Στρατηγοπούλου, Ντίλιου, Παντελεήμονα όπου σκοτώθηκε ο Αλή Πασάς), δοκιμάστε τοπικές σπεσιαλιτέ (καραβίδες λίμνης, χέλι, βατραχοπόδαρα) και αγοράσετε χειροποίητα αργυρά κοσμήματα από τα φημισμένα Γιαννιώτικα εργαστήρια.

Το Σπήλαιο Περάματος, μόλις 4 χλμ. έξω από τα Ιωάννινα, είναι ένα από τα ομορφότερα σπήλαια της Ευρώπης. Ανακαλύφθηκε το 1940 και ηλικίας 1,5 εκατομμυρίων ετών, εκτείνεται σε 14.700 τ.μ. με 19 διαφορετικές αίθουσες και μήκος διαδρομής 1.100 μ.

Οι σταλακτίτες και οι σταλαγμίτες έχουν εντυπωσιακά σχήματα — πολλά μοιάζουν με ζώα, ανθρώπινες μορφές ή αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η θερμοκρασία είναι σταθερή 18°C όλο τον χρόνο. Καθοδηγούμενη επίσκεψη 40 λεπτά, είσοδος 9€.

Συνδυάστε με επίσκεψη στο Παλιό Μέτσοβο Γέφυρα της Πλάκας (29 χλμ. ανατολικά) — η μεγαλύτερη μονότοξη πέτρινη γέφυρα των Βαλκανίων (1866), που καταστράφηκε από πλημμύρα το 2015 και ανακατασκευάστηκε πιστά.

Η Δωδώνη, 22 χλμ. νοτιοδυτικά των Ιωαννίνων, ήταν το αρχαιότερο μαντείο του ελληνικού κόσμου — αρχαιότερο και από αυτό των Δελφών. Οι ιερείς ερμήνευαν τα μαντικά μηνύματα από τον θρόισμα των φύλλων μιας ιερής βελανιδιάς του Δία, το κελάηδισμα των περιστεριών και τους ήχους χαλκωμάτων.

Το αρχαίο θέατρο (3ος αι. π.Χ.) με χωρητικότητα 17.000 θεατών είναι από τα μεγαλύτερα και καλύτερα διατηρημένα της αρχαίας Ελλάδας. Φιλοξενεί κάθε καλοκαίρι το Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Δωδώνης — μαγική εμπειρία να δείτε αρχαία τραγωδία υπό το φως της σελήνης.

Στον ίδιο χώρο θα δείτε επίσης το Στάδιο, το Βουλευτήριο, το ιερό του Δία και της Διώνης και τις θεμελιώσεις ναών. Είσοδος 8€, ανοιχτό 8:00–20:00 το καλοκαίρι.

Τα Ιωάννινα είναι η πρωτεύουσα της ηπειρώτικης γαστρονομίας. Η ηπειρώτικη πίτα — με χωριάτικο φύλλο ανοιγμένο στο χέρι και ποικιλίες γέμισης (τυρόπιτα, χορτόπιτα, κρεατόπιτα, κοτόπιτα, μπατζαρόπιτα, γαλατόπιτα, κολοκυθόπιτα) — είναι δικαίως διάσημη. Δοκιμάστε στο «Φύσσας» ή το «Στοά Λούλη».

Άλλες παραδοσιακές γεύσεις: τραχανάς με μυτζήθρα, κοκορέτσι, λαμπρό κρέας («κοντοσούβλι»), βλάχικο αρνί ψητό σε γάστρα, καλτσούνια Ζαγορίου, και η περίφημη τυρόπιτα Μετσόβου με κασέρι. Στους χειμωνιάτικους μήνες προστίθενται μανιτάρια του δάσους και τρούφες.

Στις παραλίμνιες ταβέρνες της Μώλου και του Νησιού δοκιμάστε τη μοναδική κουζίνα της λίμνης: χέλι ψητό ή με σαλτσίτσι, καραβίδες (κρεμμυδοκαραβίδες), πέστροφα και βατραχοπόδαρα. Συνοδεύστε με τσίπουρο Τυρνάβου ή κρασί Ντεμπίνα Ζίτσας.

Τα Ιωάννινα είναι ο διάσημος ιστορικός κέντρος της ελληνικής αργυροχοΐας. Από τον 17ο αιώνα οι Γιαννιώτες αργυροχοοι ήταν περιζήτητοι σε όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η παράδοση συνεχίζεται με δεκάδες ενεργά εργαστήρια, ιδιαίτερα γύρω από την οδό Αβέρωφ και μέσα στο κάστρο.

Επισκεφθείτε το νέο Μουσείο Αργυροτεχνίας στο Νοτιοανατολικό Ιτς Καλέ — εξαιρετική παρουσίαση από την Εθνική Τράπεζα (είσοδος 8€) με διαδραστικές οθόνες, αυθεντικά εργαστήρια και τη συλλογή του πλούσιου χρυσοχοϊκού παρελθόντος.

Αγοράστε αυθεντικά γιαννιώτικα αργυρά — δαχτυλίδια, κιουστέκια (παραδοσιακά γιορτιάτικα κοσμήματα), σταυρούς, εικόνες με σκαλιστά πλαίσια. Οι τιμές κυμαίνονται από 30€ για απλά κομμάτια ως χιλιάδες για χειροποίητα αριστουργήματα.