Λέσβος

Η Λέσβος, γνωστή και ως Μυτιλήνη, υπήρξε μία από τις πιο πνευματικά γόνιμες περιοχές της αρχαίας Ελλάδας. Τον 7ο–6ο αιώνα π.Χ. άκμασαν εδώ η ποιήτρια Σαπφώ (η «δέκατη Μούσα» κατά τον Πλάτωνα), ο λυρικός ποιητής Αλκαίος, ο φιλόσοφος Θεόφραστος (διάδοχος του Αριστοτέλη), ο πολιτικός σοφός Πιττακός (ένας από τους Επτά Σοφούς), και ο μουσικός Αρίωνας.

Πέρασε από Πέρσες, Αθηναίους, Μακεδόνες, Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Γενουάτες (οικογένεια Γκατελούζι, 1355–1462) που έχτισαν τα εντυπωσιακά κάστρα του νησιού, και Οθωμανούς (1462–1912). Στην οθωμανική περίοδο η Λέσβος έγινε σημαντικό εμπορικό κέντρο με μεγάλη κοινότητα Ελλήνων αρχόντων που έχτισαν τα νεοκλασικά αρχοντικά του Κάμπου και της Μυτιλήνης.

Ενσωματώθηκε στην Ελλάδα τον Νοέμβριο 1912 μετά τη ναυμαχία της Έλλης. Στον 20ό αιώνα γέννησε τον Νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη (καταγωγή από Παλαιόχωρα), τον λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο, τον λογοτέχνη Στρατή Μυριβήλη, και πολλούς άλλους δημιουργούς. Σήμερα έχει 85.000 κατοίκους και είναι έδρα του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Η Μυτιλήνη είναι η πρωτεύουσα, μια ζωντανή νεοκλασική πόλη με 30.000 κατοίκους, αμφιθεατρικά γύρω από δύο λιμάνια. Δείτε το επιβλητικό Κάστρο (ένα από τα μεγαλύτερα της Μεσογείου, 60 στρέμματα), το αρχαίο θέατρο (3ος αι. π.Χ., χωρητικότητα 15.000), το Αρχαιολογικό Μουσείο, τη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Βερναρδάκη, την επιβλητική Αγία Θεράπων (βυζαντινός ναός), και τις βίλες του Κάμπου (αρχοντικά της εποχής της οθωμανικής αυτονομίας).

Ο Μόλυβος (Μήθυμνα) στα βόρεια είναι ένα από τα πιο όμορφα μεσαιωνικά χωριά της Ελλάδας. Πέτρινα σπίτια κατεβαίνουν αμφιθεατρικά από το βυζαντινό κάστρο μέχρι το λιμάνι, με μπουγκαινβίλιες σε κάθε γωνία, καλντερίμια, ταβέρνες με ζωντανή μουσική και κουκλίστικα boutique ξενοδοχεία. Δίπλα ο Πέτρα (γραφικός παραλιακός), τα Στύψα και τα Πέτρα.

Άλλα μαγευτικά χωριά: Πλωμάρι (πρωτεύουσα του ούζου, παραδοσιακό), Άγιος Ισίδωρος, Άγιασος (ορεινό, χτισμένο γύρω από βυζαντινό μοναστήρι, πασχαλινό προσκύνημα), Ερεσσός (γενέτειρα Σαπφούς, με την υπέροχη Σκάλα Ερεσσού), Σίγρι, Μανταμάδος (διάσημο μοναστήρι Αρχάγγελου), Μεσότοπος, Παρακοίλα.

Η Λέσβος έχει πάνω από 320 χλμ. ακτογραμμής με τεράστια ποικιλία παραλιών. Στα βόρεια: Εφταλού (ιαματικά λουτρά δίπλα στο κύμα), Μόλυβος, Πέτρα, Σκάλα Συκαμνιάς. Στα νότια: Βατερά (μία από τις μεγαλύτερες οργανωμένες παραλίες της Ελλάδας — 9 χλμ.), Πλωμάρι, Αγία Παρασκευή.

Στα δυτικά: Σκάλα Ερεσσού (καλόμπαρες, νυχτερινή ζωή, κοσμοπολίτικη), Σίγρι, Τσιχράντα, Γαβαθάς. Πιο απομονωμένες: Τσόνια, Νυφίδα, Μέλιντα. Στα ανατολικά: Χαραμίδα, Αγία Ερμιόνη, Νέαπολη (Μυτιλήνης).

Η Λέσβος έχει πέντε ιαματικές πηγές: Εφταλού (αρχαία, δωμάτια μέσα σε θολωτό κτίριο), Πολυχνίτος (από τις πιο θερμές της Ευρώπης, 87°C), Λισβόρι, Γέρα, Θερμή. Επισκεφθείτε επίσης τον Κόλπο της Καλλονής (πασίγνωστος για τις σαρδέλες ΠΟΠ και τα φλαμίνγκο — birdwatching paradise).

Στα δυτικά της Λέσβου, γύρω από το Σίγρι, εκτείνεται το μοναδικό Απολιθωμένο Δάσος της Ευρώπης — απολιθωμένοι κορμοί δέντρων (πεύκα, κωνοφόρα, φοίνικες) ηλικίας 20 εκατομμυρίων ετών, διατηρημένοι σε εκπληκτική κατάσταση μέσα σε ηφαιστειακή στάχτη. Είναι παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO από το 2000.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους στο Σίγρι (σύγχρονο, βραβευμένο) εξηγεί τη γεωλογική ιστορία και φιλοξενεί κορμούς ύψους έως 7 μέτρων με ορατό ξύλο, ρίζες και κλαδιά. Υπάρχουν 4 οργανωμένα γεωπάρκα-διαδρομές: Λοφίσκο, Πλάκα, Νησιόπη και Αμπελιά. Η εμπειρία είναι μοναδική και κατάλληλη για όλες τις ηλικίες.

Επίσης φυσικά μνημεία: ο Κόλπος Καλλονής (RAMSAR, υγρότοπος διεθνούς σημασίας με φλαμίνγκο, ερωδιούς και 280 είδη πτηνών), το ηφαιστειακό τοπίο του Λεπέτυμνου, οι θερμοπίδακες της Πολυχνίτου, και το Δάσος Δρυός στην Άντισσα.

Η Λέσβος είναι μια από τις κορυφαίες γαστρονομικές περιοχές της Ελλάδας. Το ούζο Πλωμαρίου είναι παγκοσμίως διάσημο — επισκεφθείτε τα αποστακτήρια ΕΨΑ, Βαρβαγιάννης, Πιτσιλαδής για ξενάγηση και γευσιγνωσία. Το παραδοσιακό μεζεδάκι είναι σαρδέλα παστή Καλλονής ΠΟΠ — η καλύτερη της Μεσογείου, λόγω του ρηχού κόλπου με ιδιαίτερη αλατότητα.

Δοκιμάστε επίσης: λαδοτύρι Μυτιλήνης ΠΟΠ, κασέρι Λέσβου ΠΟΠ, μυτιλήνιο πατσάκι (πεντανόστιμο πρωινό), σύγκλινο (καπνιστό), κουλιάμπακε (μπακαλιάρος με κρεμμύδια), ριζότο με γαρίδες Καλλονής, καμμένα γιαπράκια.

Στα γλυκά: αμυγδαλωτά Άγιασου, μαντζάδα (γλυκό σιροπιαστό), μυτιλήνιο πάστα φλώρα, μαρμελάδα από βερίκοκα Άγιασου. Το ελαιόλαδο Λέσβου ΠΟΠ είναι από τα κορυφαία της χώρας — η Λέσβος έχει 11 εκατομμύρια ελαιόδεντρα! Επισκεφθείτε το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας στην Αγία Παρασκευή.