Χάλκη

Η Χάλκη ονομάστηκε έτσι από τα ορυχεία χαλκού της αρχαιότητας. Κατοικείται από τη Νεολιθική εποχή και αναφέρεται από τον Όμηρο. Στα κλασικά χρόνια ανήκε στη Ρόδο ως μέρος της Ροδιακής Συμπολιτείας.

Στα μεσαιωνικά χρόνια πέρασε στους Ιωαννίτες Ιππότες, που έχτισαν το Κάστρο των Ιπποτών (15ος αι.) πάνω στον λόφο της παλιάς Χώρας (Χωριό). Ακολούθησαν Οθωμανοί και Ιταλοί.

Στα τέλη του 19ου και αρχές 20ου αιώνα, η Χάλκη ήταν διεθνώς γνωστό κέντρο σπογγαλιείας — με ναυτικό στόλο 130 σφουγγαράδικων και πληθυσμό 3.000 κατοίκων. Τα νεοκλασικά αρχοντικά στην Εμπορειό μαρτυρούν αυτόν τον πλούτο.

Όμως δύο καταστροφές αποδυνάμωσαν το νησί: η αρρώστια των αποσυμπίεσης σκότωσε πολλούς δύτες, και η κατάρρευση της σπογγαλιείας στα μέσα του 20ου αιώνα οδήγησε σε μαζική μετανάστευση — κυρίως στο Τάρπον Σπρινγκς της Φλόριντα (που σήμερα είναι η μεγαλύτερη ελληνική παροικία ψαράδων σφουγγαριών στον κόσμο). Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι είναι μόλις ~300.

Το 1983 η UNESCO ανακήρυξε τη Χάλκη «Νησί της Ειρήνης και της Φιλίας των Νέων όλου του Κόσμου» — μια αναγνώριση που φέρει με υπερηφάνεια το νησί.

Η Εμπορειό (το λιμάνι και πρωτεύουσα) είναι ένα από τα πιο αρχιτεκτονικά αυθεντικά λιμάνια του Αιγαίου. Όλη η προκυμαία είναι κηρυγμένη παραδοσιακός οικισμός: διώροφα και τριώροφα νεοκλασικά αρχοντικά σε παστέλ αποχρώσεις (κίτρινο, ροζ, ώχρα, σιέλ, τερακότα), με κεραμοσκεπές, ξύλινα παντζούρια και πέτρινα μπαλκόνια.

Δεσπόζει το εμβληματικό Καμπαναριό της Αγίας Νικολάου (1861) — το ψηλότερο της Δωδεκανήσου (35 μ.) — έχει γίνει το σήμα κατατεθέν του νησιού. Δίπλα του, το ψηφιδωτό αυλόγυρο της εκκλησίας με μαύρα και άσπρα βότσαλα σε γεωμετρικά μοτίβα είναι έργο τέχνης.

Περπατήστε στην προκυμαία, χαζέψτε τα κρυστάλλινα νερά του λιμανιού (βλέπεις τους ψαράκους!), καθίστε σε ταβέρνες δίπλα στη θάλασσα και ζήστε την «αργή» ζωή της Χάλκης — χωρίς αυτοκίνητα, χωρίς θόρυβο, μόνο το νερό και ο άνεμος.

Επισκεφθείτε το παλιό «Χωριό» — το παρατημένο μεσαιωνικό χωριό στα ύψη του νησιού (περπατήστε 30' ανηφορικά από την Εμπορειό) με το Κάστρο των Ιπποτών στην κορυφή. Η θέα από εκεί είναι 360° πάνω από όλη τη Χάλκη, τη Ρόδο και τα γύρω νησιά.

Η Χάλκη φημίζεται για τα ίσως καθαρότερα νερά του Αιγαίου — έχει βραβευτεί επανειλημμένα με Γαλάζιες Σημαίες.

Ποντάμος: η πιο γνωστή παραλία — μόλις 1 χλμ. από την Εμπορειό, με χρυσή άμμο, ρηχά τιρκουάζ νερά (ιδανική για παιδιά), λίγα ομπρελοκαθίσματα και μία ταβέρνα.

Φτεναΐα: μικρή παραλία με βότσαλο και βαθιά διάφανα νερά, 15' με τα πόδια από την Εμπορειό. Ιδανική για snorkeling.

Κανία: μικρός όρμος δίπλα στο γκαζάδικο — απίστευτα γαλάζια νερά και υπέροχο taverna.

Άρετα, Γιαλί, Τράχια: απομονωμένες παραλίες προσβάσιμες με water taxi από την Εμπορειό — εξωτικές, χωρίς υποδομή, με κρυστάλλινα νερά.

Νησίδα Αλιμιά: ακατοίκητη νησίδα 4 χλμ. από τη Χάλκη — επισκέπτεστε με καραβάκι και κολυμπάτε σε εξωτικά νερά. Διατηρούνται ερείπια οχυρού των Ιπποτών και βυζαντινής εκκλησίας.

Η κουζίνα της Χάλκης είναι κλασική δωδεκανησιακή με έμφαση στα φρέσκα θαλασσινά. Δοκιμάστε φρέσκο ψάρι (συναγρίδα, μπαρμπούνι, τσιπούρα) στη σχάρα, αστακομακαρονάδα, χταπόδι σχάρας, γαρίδες σαγανάκι και αχινούς.

Δοκιμάστε «πιτάρια» (μικρά κολοκυθένια ή κρεμμυδιού πιτάκια), «μερτζάνες» (παραδοσιακά γεμιστά), και ντόπιο θυμαρίσιο μέλι. Τοπικό τυρί φέτα και τα γλυκά κουταλιού της Χάλκης είναι εξαιρετικά.

Όλες οι ταβέρνες είναι δίπλα στο νερό — φάτε με τα πόδια στο μώλο και τα ψάρια να κολυμπούν μπροστά σας.