Ιθάκη

Η Ιθάκη είναι αναμφισβήτητα το πιο διάσημο νησί της παγκόσμιας λογοτεχνίας — η πατρίδα του Οδυσσέα, του βασιλιά-στρατηγού που μετά τον Τρωικό Πόλεμο περιπλανήθηκε δέκα χρόνια στη θάλασσα προτού επιστρέψει στο νησί του και στην πιστή Πηνελόπη. Ο Όμηρος την περιγράφει στην Οδύσσεια ως «τρηχείαν, αλλ' αγαθήν κουροτρόφον» (τραχιά αλλά καλή τροφό παλικαριών), και έχει εμπνεύσει αναρίθμητα έργα από τον Καβάφη («Ιθάκη») μέχρι τον Καζαντζάκη.

Οι ανασκαφές στο Σταυρό (Σχολή του Ομήρου) και στους Πηλικάτα έχουν αποκαλύψει μυκηναϊκούς οικισμούς της Εποχής του Χαλκού. Πέρασε από Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Φράγκους, Ενετούς, Γάλλους και Άγγλους, και ενώθηκε με την Ελλάδα το 1864 μαζί με τα υπόλοιπα Επτάνησα.

Ο σεισμός του Αυγούστου 1953 (που έπληξε ολόκληρο το Ιόνιο) ισοπέδωσε σχεδόν όλα τα κτίρια της Ιθάκης. Το νησί ξαναχτίστηκε με σεβασμό στο τοπικό αρχιτεκτονικό στιλ. Σήμερα η Ιθάκη έχει μόλις περίπου 3.000 κατοίκους — αλλά μια ψυχή δυσανάλογα μεγαλύτερη.

Το Βαθύ είναι η πρωτεύουσα της Ιθάκης, χτισμένο αμφιθεατρικά γύρω από έναν από τους πιο προστατευμένους και όμορφους φυσικούς κόλπους της Μεσογείου. Με ενετικού στιλ αρχοντικά, νεοκλασικά σπίτια, την πλατεία Δρακούλη, το μικρό Αρχαιολογικό και το Ναυτικό-Λαογραφικό Μουσείο, είναι ο τέλειος συνδυασμός γαλήνης και πολιτισμού. Στη μέση του κόλπου, στο νησάκι Λαζαρέτο, ένα γραφικό εκκλησάκι ολοκληρώνει την εικόνα.

Το Κιόνι στο βορειοανατολικό άκρο είναι από τα πιο γραφικά χωριά του Ιονίου — ένα μικρό λιμανάκι με πολύχρωμα ψαροκάικα, τρεις παλιούς ανεμόμυλους πάνω στον λόφο και κουκλίστικα σπίτια με κεραμοσκεπές που κατεβαίνουν μέχρι τη θάλασσα. Δείπνο σε ταβέρνα στο μώλο = αξέχαστο.

Οι Φρίκες, λίγο πιο νότια, είναι ένα ακόμα γοητευτικό λιμανάκι με ιστιοπλοϊκά και ταβέρνες. Από εδώ φεύγουν τα καραβάκια για Λευκάδα. Το Σταυρός, στο κέντρο του νησιού, είναι το μεγαλύτερο χωριό μετά το Βαθύ και έδρα της λεγόμενης «Σχολής του Ομήρου» — μυκηναϊκού οικισμού που πολλοί ταυτίζουν με το παλάτι του Οδυσσέα.

Η Ιθάκη δεν έχει μεγάλες αμμώδεις παραλίες, αλλά αμέτρητους μαγικούς κολπίσκους με λευκό βότσαλο και νερά διάφανα όπως κρύσταλλο. Στα ανατολικά: η Φιλιατρό (μία από τις πιο όμορφες, με ωραίο beach bar), η Σαρακίνικο (ρομαντική και προστατευμένη), η Γιδάκι (προσβάσιμη με μονοπάτι ή βαρκάκι από Βαθύ).

Στα βόρεια: η Καμινάκια (κρυφό διαμάντι με χαλίκι και πεύκα μέχρι τη θάλασσα), η Πόλις (κοντά στο Σταυρό, με ιστορικό σπήλαιο των Νυμφών), η Άφαλες, και η μικρή κατά Μυρτιά. Στα δυτικά: η Αετός με τα ερείπια αρχαίας ακρόπολης πάνω στο λόφο.

Πολλές παραλίες είναι προσβάσιμες μόνο με σκάφος — γι' αυτό η ενοικίαση μικρής βάρκας από Βαθύ ή Φρίκες είναι από τις καλύτερες εμπειρίες. Δεν χρειάζεται δίπλωμα για βάρκες μέχρι 30 ίππων.

Το Σπήλαιο των Νυμφών (Μαρμαροσπηλιά) πάνω από τον κόλπο της Πόλις είναι το μέρος όπου, σύμφωνα με την Οδύσσεια, ο Οδυσσέας έκρυψε τα δώρα των Φαιάκων όταν επέστρεψε στην Ιθάκη. Το σπήλαιο έχει εντυπωσιακούς σταλακτίτες και μυστηριακή ατμόσφαιρα.

Στο Σταυρό βρίσκεται η λεγόμενη «Σχολή του Ομήρου» — μυκηναϊκό κτιριακό συγκρότημα του 13ου αι. π.Χ. που οι αρχαιολόγοι ταυτίζουν με μεγάλη πιθανότητα με το παλάτι του Οδυσσέα. Στους Πηλικάτα ανασκάφηκε ακρόπολη της Πρωτοελλαδικής εποχής. Στην Αετό υπάρχουν ερείπια αρχαίου τείχους (Αλαλκομενές).

Το μικρό αλλά συναρπαστικό Αρχαιολογικό Μουσείο στο Βαθύ φιλοξενεί ευρήματα από όλο το νησί, ενώ το Μουσείο του Σταυρού εκθέτει αντικείμενα από τη Σχολή του Ομήρου. Για τους φίλους της λογοτεχνίας, υπάρχει επίσης μονοπάτι «Της Ομηρικής Ιθάκης» — διαδρομή που συνδέει όλα τα μυθικά σημεία.

Η ιθακησιακή κουζίνα είναι απλή, ταπεινή και απίστευτα νόστιμη: φρέσκο ψάρι ψητό, αστακομακαρονάδα, κρέατα στη σούβλα, τοπικές τυρόπιτες με σπιτικό φύλλο, ριγανάδα (παξιμάδι με ντομάτα, ρίγανη, λάδι), σαβόρο και ροβανί (παραδοσιακό γλυκό με ρύζι και μέλι).

Η Ιθάκη παράγει εξαιρετικό ελαιόλαδο, μέλι θυμαρίσιο, σπιτική μαρμελάδα από κίτρα και φασκόμηλο, και ένα ντόπιο κρασί από αυτόχθονες ποικιλίες. Στις ταβέρνες του Κιονιού (To Avra, Mythos), του Βαθύ (Trehantiri, Sirenes) και των Φρικών θα φάτε σαν ντόπιος.

Η νυχτερινή ζωή είναι ήσυχη και μποέμικη — μερικά παραλιακά μπαρ στο Βαθύ και στο Κιόνι με jazz και ζωντανή ελληνική μουσική. Η Ιθάκη είναι προορισμός για να αποσυρθείτε, να διαβάσετε, να κολυμπήσετε σε άδειες παραλίες και να φιλοσοφήσετε για τη δική σας Ιθάκη.