Ζάκυνθος

Η Ζάκυνθος κατοικείται από την Παλαιολιθική εποχή και αναφέρεται από τον Όμηρο ως «Ζάκυνθος υλήεσσα» (δασωμένη). Πέρασε από Ρωμαίους και Βυζαντινούς, αλλά η σφραγίδα της ταυτότητάς της χτυπήθηκε από τους Ενετούς (1484–1797), που την κράτησαν για 313 χρόνια και της έδωσαν το όνομα «Fior di Levante». Η ενετική κυριαρχία αφήνει ακόμη και σήμερα ορατά ίχνη: στα καμπαναριά, στις αψίδες, στα αρχοντικά, στα ιταλικά επώνυμα και στην παράδοση της όπερας.

Μετά τη Γαλλική και τη Βρετανική κατοχή, η Ζάκυνθος ενσωματώθηκε στην Ελλάδα το 1864 μαζί με τα υπόλοιπα Επτάνησα. Εδώ γεννήθηκαν δύο από τους κορυφαίους Έλληνες ποιητές — ο Διονύσιος Σολωμός (συγγραφέας του Εθνικού Ύμνου) και ο Ανδρέας Κάλβος — γεγονός που έκανε το νησί να ονομαστεί και «νησί των ποιητών».

Ο καταστροφικός σεισμός του 1953 ισοπέδωσε το 95% της Χώρας, αλλά οι Ζακυνθινοί ξαναέχτισαν την πόλη σεβόμενοι τη νεοκλασική-ενετική αρχιτεκτονική των πλατιών της. Σήμερα η Ζάκυνθος αριθμεί περίπου 40.000 κατοίκους και υποδέχεται εκατομμύρια επισκεπτών το χρόνο.

Η παραλία Ναυάγιο (Shipwreck Beach) στον κόλπο του Αγίου Γεωργίου είναι ίσως η πιο φωτογραφημένη παραλία της Ελλάδας — μια κλειστή κουρμπαρισμένη αμμώδης λωρίδα ανάμεσα σε κατακόρυφους ασβεστολιθικούς γκρεμούς 200 μέτρων, με το σκουριασμένο πλοίο-φάντασμα «Παναγιώτης» που εξώκειλε εδώ το 1980. Η πρόσβαση γίνεται μόνο από θάλασσα με ημερήσιες κρουαζιέρες από Πόρτο Βρώμη, Άγιο Νικόλαο ή Ζάκυνθο. Πάνω στον γκρεμό υπάρχει θέαση (viewpoint) με ξύλινη πλατφόρμα — ο πιο εμβληματικός χάρτης του Ιονίου.

Οι Γαλάζιες Σπηλιές (Blue Caves) βρίσκονται στο βόρειο άκρο του νησιού, στην περιοχή Σκινάρι. Πρόκειται για σπηλιές και θαλάσσιες καμάρες όπου το ηλιόφως διαθλάται μέσα στα κρυστάλλινα νερά και τα κάνει να λάμπουν με ένα εξωπραγματικό ηλεκτρικό μπλε. Καλύτερη επίσκεψη: νωρίς το πρωί (8:00–10:00) με μικρό σκάφος από το λιμάνι του Αγίου Νικόλαου ή το Σκινάρι.

Ο φάρος του Κάβο Σκινάρι, στο βορειότερο άκρο της Ζακύνθου, προσφέρει την πιο εντυπωσιακή θέα του ηλιοβασιλέματος προς την Κεφαλονιά και ένα μοναδικό ξενώνα-δωμάτιο στον ίδιο τον φάρο για όσους θέλουν αξέχαστη εμπειρία.

Ο κόλπος του Λαγανά στα νότια της Ζακύνθου είναι ο σημαντικότερος βιότοπος ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Κάθε καλοκαίρι (Μάιος–Αύγουστος) εκατοντάδες θηλυκές χελώνες ανεβαίνουν στις παραλίες Σεκάνια, Δάφνη, Καλαμάκι, Γέρακας και Μαραθονήσι για να γεννήσουν τα αυγά τους — τα μικρά εκκολάπτονται 60 ημέρες αργότερα.

Για την προστασία τους ιδρύθηκε το 1999 το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου (πρώτο της Μεσογείου). Οι παραλίες έχουν αυστηρούς κανόνες (όχι ομπρέλες σε σημεία φωλιάς, απαγόρευση πρόσβασης τη νύχτα, όριο 6 ναυτικών μιλίων για σκάφη). Επισκεφθείτε το Κέντρο Διάσωσης και Πληροφόρησης του Πάρκου στο Γέρακα.

Στο Μαραθονήσι (Νησί της Χελώνας) απέναντι από τον Λαγανά, που μοιάζει εκπληκτικά με χελώνα από ψηλά, μπορείτε να κάνετε snorkeling και να δείτε χελώνες στο φυσικό τους περιβάλλον — πάντα από απόσταση και χωρίς να τις αγγίξετε.

Στα δυτικά, η Πόρτο Λιμνιώνας είναι ένα μικρό φιόρδ με κρυστάλλινα μπλε νερά, ιδανικό για κατάδυση και cliff diving. Ο Λιμιώνας και η Κορακονήσι (με την «αρχή του τόξου») είναι κρυφά διαμαντάκια. Πιο βόρεια, η Μακρύς Γιαλός με τα ζευγάρια σπηλιές και το Ξύγκια (με τα ιαματικά θειούχα νερά) είναι ονειρικά.

Στα νότια, εκτός από τις προστατευμένες παραλίες χελώνας, υπάρχει το Μπάνιο της Αγίας Νικολάου, το Μαραθιάς και η Πόρτο Ρώμα. Στα ανατολικά, οι μεγάλες οργανωμένες παραλίες Τσιλιβί, Πλάνος, Αλυκές, Αλυκανάς και Άγιος Νικόλαος Σκινάρι είναι ιδανικές για οικογένειες.

Για περιπέτεια: kayaking στις Γαλάζιες Σπηλιές, ιστιοπλοΐα γύρω από το νησί, και κατάδυση στο Πόρτο Νικολό όπου σώζεται ναυάγιο πολεμικού πλοίου από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Χώρα της Ζακύνθου, ξαναχτισμένη μετά τον σεισμό του 1953, διατηρεί τη γοητεία της: Πλατεία Σολωμού με το άγαλμα του ποιητή και το Μουσείο Σολωμού, Άγιος Διονύσιος (πολιούχος, με το αδιάφθορο σκήνωμα του Αγίου), το ενετικό Κάστρο στον λόφο Μπόχαλη με πανοραμική θέα, το λιθόστρωτο της οδού Αλέξανδρου Ρώμα με τα μαγαζιά και τα καφέ.

Η μουσική παράδοση είναι ζωντανή: η ζακυνθινή καντάδα (πολυφωνικά τραγούδια κάτω από τα παράθυρα) και η αρέκια (παραδοσιακό συγκρότημα με κιθάρες και μαντολίνα) ακούγονται σε ταβέρνες όπως το Mesathes, το Arekia και τα μπαρ της Μπόχαλης. Εμβληματικά τραγούδια: «Ζακυνθινή», «Γιατί φιλώ;».

Στη γαστρονομία ξεχωρίζουν: σκορδοστούμπι (κατσικάκι με σκόρδο και ντομάτα), λαδοτύρι, λαδοκόκκορα, η σαλάτα ζακυνθινή με σκορδαλιά, οι μαντολάτες (αμυγδαλωτό γλυκό), το φιτούρι (παστέλι από σιμιγδάλι), και φυσικά το τοπικό κρασί από τις ποικιλίες Αυγουστιάτης και Βερτζάμι.