Κάσος

Η Κάσος έχει συνεχή κατοίκηση από τη Μυκηναϊκή εποχή. Αναφέρεται από τον Όμηρο στον «Κατάλογο των Νηών» της Ιλιάδας ως μία από τις νήσους που έστειλαν πλοία στην Τροία. Πέρασε από Μινωίτες, Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Βενετούς, Ιωαννίτες και Οθωμανούς.

Στα τέλη του 18ου και αρχές 19ου αιώνα η Κάσος γνώρισε τεράστια ναυτική και εμπορική ακμή: είχε ναυτικό στόλο 100 πλοίων που έφτανε μέχρι την Αμερική, και ο πληθυσμός της ξεπερνούσε τις 11.000.

Η Κάσος συμμετείχε ενεργά στην Επανάσταση του 1821 — ο στόλος της ξεκινούσε ληστρικές επιδρομές κατά των οθωμανικών πλοίων. Η αντεκδίκηση ήρθε στις 7 Ιουνίου 1824: αιγυπτιακός στόλος του Ιμπραήμ Πασά αποβίβασε στρατό που έσφαξε σχεδόν όλο τον πληθυσμό και κατέκαψε το νησί. Το «Ολοκαύτωμα της Κάσου» μνημονεύεται ακόμη με μεγάλη ευλάβεια κάθε χρόνο.

Μετά το ολοκαύτωμα, πολλοί Κάσιοι μετανάστευσαν σε Αίγυπτο, Ρωσία, Αμερική και αργότερα Αυστραλία. Πολλοί Κάσιοι ναυτικοί συμμετείχαν στην κατασκευή της Διώρυγας του Σουέζ (1859-1869). Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι είναι μόνο ~1.000, αλλά η διασπορά κρατά ζωντανή την κασιακή ταυτότητα παγκοσμίως.

Η πρωτεύουσα Φρυ είναι ένας γραφικός παραθαλάσσιος οικισμός με νεοκλασικά αρχοντικά (μνήμη της ναυτικής ακμής), λευκασβεστωμένα σπίτια και το γραφικό λιμανάκι «Μπούκα» όπου δένουν τα μικρά καΐκια.

Άγια Μαρίνα: το μεγαλύτερο χωριό του νησιού — αυθεντικό και γραφικό, με στενά καλντερίμια, λευκές εκκλησίες και πανοραμική θέα στο πέλαγος. Από εδώ ξεκινούν τα μονοπάτια προς τη σπηλιά Σελλάι.

Παναγία: μικρός οικισμός με την ομώνυμη μεγάλη εκκλησία της Παναγίας και ωραία παραδοσιακή αρχιτεκτονική.

Αρβανιτοχώρι & Πόλη: μικροί ορεινοί οικισμοί που διατηρούν την αυθεντική όψη της παλιάς Κάσου, με πετρόκτιστα σπίτια και απίστευτες θέες.

Επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο στη Φρυ — εκπληκτική συλλογή από ναυτικά αντικείμενα, παραδοσιακές φορεσιές, χάρτες, φωτογραφίες της διασποράς και κειμήλια από το ολοκαύτωμα.

Η Κάσος είναι παράδεισος για όσους ψάχνουν παρθένες παραλίες χωρίς οργανωμένη υποδομή και κόσμο. Τα νερά είναι κρυστάλλινα και η θάλασσα συχνά απίστευτα ήρεμη.

Ελάτρος (Χελάτρος): η ομορφότερη παραλία του νησιού — απομονωμένος όρμος με ψιλή άμμο και τιρκουάζ νερά, στο νοτιοδυτικό άκρο. Προσβάσιμη με χωματόδρομο ή με καΐκι.

Αντιπεράτα: παραλία με βότσαλα και βαθύ καθαρό νερό, ιδανική για snorkeling.

Άβλακας & Αμμούα: μικροί όρμοι με ηρεμία και ησυχία.

Αρμαθιά: η εμβληματική νησίδα των «Άσπρων Νησιών» — εκπληκτική παραλία με κατάλευκη Καραϊβικού τύπου άμμο και απίστευτα τιρκουάζ νερά. Προσβάσιμη μόνο με καραβάκι από τη Φρυ (καθημερινή εκδρομή) — ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ επίσκεψη.

Μάκρα: επίσης στα Άσπρα Νησιά — άλλος ένας μικροσκοπικός εξωτικός παράδεισος για κολύμπι.

Η κασιακή κουζίνα είναι μοναδική — μείγμα ελληνικών, αιγυπτιακών (από τη μετανάστευση) και θαλασσινών επιρροών. Δοκιμάστε «μακαρούνες» (τοπικό χειροποίητο ζυμαρικό με τυρί σιτάκα και τηγανισμένο κρεμμύδι), «δολμαδάκια Κάσου», «πιλάφι Κάσου» με αχινούς ή χταπόδι, και φρέσκο ψάρι κάθε είδους.

Τα τοπικά τυριά είναι εξαιρετικά: «σιτάκα» (κρεμώδες τυρί από ξινόγαλο), «αρμεξιά» και η σπάνια «αρμότα». Δοκιμάστε επίσης «πούγγια» (γλυκά με τυρί και μέλι) και τοπικά παξιμάδια.

Στις ταβέρνες της Φρυ θα φάτε στο νερό φρέσκα θαλασσινά — αστακό, μπαρμπούνι, χταπόδι σχάρας — και θα ακούσετε ιστορίες από τους ντόπιους ψαράδες.