Καστελλόριζο

Το όνομα «Μεγίστη» — το αρχαίο όνομα του νησιού — είναι παράδοξο για το μικρότερο κατοικημένο νησί του Δωδεκανήσου: αναφέρεται στο ότι είναι το μεγαλύτερο μιας μικρής συστάδας νησίδων. Η ιστορία του ξεκινά από τη Νεολιθική εποχή και περνά από Δωριείς, Ρόδιους, Ρωμαίους και Βυζαντινούς.

Η ονομασία «Καστελλόριζο» οφείλεται στους Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου που έχτισαν το «Castello Rosso» — το Κόκκινο Κάστρο — στον βραχώδη λόφο πάνω από το λιμάνι, χρησιμοποιώντας κοκκινωπή πέτρα. Τα ερείπιά του δεσπόζουν ακόμη πάνω από τη Χώρα.

Τον 19ο αιώνα το νησί έζησε εκπληκτική ναυτική και εμπορική ακμή: ο στόλος του έφτασε τα 200 πλοία και ο πληθυσμός τους 15.000 κατοίκους. Τα νεοκλασικά αρχοντικά γύρω από το λιμάνι είναι μάρτυρες αυτής της χρυσής εποχής. Δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, βομβαρδισμοί και μαζική μετανάστευση (κυρίως στην Αυστραλία) μείωσαν δραματικά τον πληθυσμό, που σήμερα μετρά μόλις ~500 μόνιμους κατοίκους.

Διεθνώς το νησί έγινε γνωστό από την ιταλική ταινία «Mediterraneo» (1991) που κέρδισε Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας — γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στο Καστελλόριζο και ανέδειξε τη μοναδική του ομορφιά παγκοσμίως.

Η Χώρα του Καστελλόριζου είναι ένα από τα πιο φωτογραφικά λιμάνια της Ελλάδας — ένα φυσικό αμφιθέατρο όπου τα διώροφα νεοκλασικά αρχοντικά με τις πορτοκαλί κεραμοσκεπές, τα κόκκινα, ώχρα, ροζ και γαλάζια χρώματα και τα ξύλινα παντζούρια καθρεφτίζονται στα κρυστάλλινα νερά.

Περπατήστε στην προκυμαία (Καγιά), καθίστε στα ταβερνάκια δίπλα στο νερό, χαζέψτε τις βάρκες και τις χελώνες caretta-caretta που συχνά εμφανίζονται μέσα στο λιμάνι. Το ηλιοβασίλεμα όταν τα φώτα ανάβουν στα κτίρια είναι μαγικό — όλη η Χώρα γίνεται σαν παραμυθένια σκηνή.

Ανηφορίστε στο Καστέλλο των Ιπποτών για πανοραμική θέα. Δίπλα του, ο Λυκιακός Τάφος (4ος π.Χ. αι.) — σπάνιο εύρημα σε ελληνικό έδαφος, σκαλισμένος μέσα στον βράχο — μαρτυρά τους στενούς δεσμούς με τη γειτονική Λυκία (σημερινή Τουρκία, απέναντι μόλις 2 χλμ).

Επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο στο πρώην τζαμί (στεγάζεται σε υπέροχο οθωμανικό κτίριο του 18ου αι.) και τη Μητρόπολη των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (1835) με τους 12 μονολιθικούς γρανιτένιους κίονες που — σύμφωνα με την παράδοση — μεταφέρθηκαν από τον Ναό του Απόλλωνα στην Πάταρα της Λυκίας.

Το Γαλάζιο Σπήλαιο — γνωστό και ως «Φωκιάλι» επειδή κάποτε φιλοξενούσε μεσογειακές φώκιες — είναι το διασημότερο αξιοθέατο του Καστελλόριζου και ένα από τα ωραιότερα θαλάσσια σπήλαια της Μεσογείου, μεγαλύτερο από αυτό του Κάπρι.

Το εσωτερικό είναι 75 μέτρα μήκος, 40 πλάτος και 35 ύψος. Η μαγεία βρίσκεται στο φως: το ηλιακό φως μπαίνει από ένα μικρό χαμηλό άνοιγμα κάτω από την επιφάνεια του νερού και διαθλάται μέσα στη θάλασσα, κάνοντας ολόκληρο το σπήλαιο να λάμπει με ένα εξωπραγματικό ηλεκτρικό μπλε χρώμα. Όταν βυθίσεις το χέρι σου στο νερό, βγαίνει… ασημί!

Η είσοδος γίνεται με μικρά βαρκάκια (πρέπει να σκύψεις) γύρω στις 8:00-12:00 το πρωί, όταν ο ήλιος βρίσκεται στη σωστή γωνία. Η εκδρομή ξεκινά καθημερινά από το λιμάνι του Καστελλόριζου και διαρκεί 2-3 ώρες, συνήθως με στάση για κολύμπι.

Το Καστελλόριζο δεν έχει κλασικές αμμώδεις παραλίες — έχει όμως μερικά από τα διαυγέστερα νερά της Μεσογείου. Οι βουτιές γίνονται απευθείας από βραχάκια ή από τις σκαλωσιές γύρω από το λιμάνι.

Πλάκες & Μανδράκι: βραχώδεις «πλατφόρμες» δίπλα στη Χώρα, ιδανικές για βουτιές με κρυστάλλινα τιρκουάζ νερά.

Νησίδα Άγιος Γεώργιος (Αγαθονήσι): μικρή νησίδα με γραφικό εκκλησάκι, προσβάσιμη με βαρκάκι — υπέροχα νερά για κολύμπι και snorkeling.

Ρω: ιστορική νησίδα 7 χλμ. δυτικά, γνωστή από τη «Κυρά της Ρω» — που ύψωνε καθημερινά την ελληνική σημαία απέναντι από την τουρκική ακτή. Σήμερα κατοικείται μόνο από στρατιωτικό φυλάκιο. Πανέμορφη παραλία με ψιλή άμμο και πεντακάθαρα νερά.

Στρογγυλή: μικρή νησίδα με φάρο και επίσης άριστα νερά για βουτιές.

Η κουζίνα του Καστελλόριζου είναι μείγμα ελληνικών, μικρασιατικών και ανατολίτικων επιρροών — όπως αρμόζει στη γεωγραφία του. Φρέσκα ψάρια από το πρωινό ψάρεμα κυριαρχούν στα τραπέζια των ταβερνών στην προκυμαία.

Δοκιμάστε «στραπατσάδα» με τοπική φέτα, «κολοκυθοκεφτέδες», «αχταπόδι ξιδάτο», «κατουμάρι» (παραδοσιακό τυρόπιτα), φρέσκο μπαρμπούνι και αστακομακαρονάδα. Το νησί φημίζεται για τα γλυκίσματά του: «καζανάκια» (γλυκά με μέλι και αμύγδαλα από χάλκινο καζάνι), «κατούμαρι» γλυκό και τοπικά λουκουμάκια.

Πιείτε καφέ ή ούζο σε ένα από τα παραδοσιακά καφενεία κοιτώντας τις βάρκες και τα πολύχρωμα κτίρια — μια εμπειρία που μένει αξέχαστη.