Κρήτη – Χανιά

Το ενετικό λιμάνι των Χανίων είναι το σήμα κατατεθέν της πόλης. Χτίστηκε από τους Ενετούς τον 14ο αιώνα και ολοκληρώθηκε από τους Οθωμανούς. Στην είσοδό του δεσπόζει ο αιγυπτιακός φάρος του 1830 — από τους παλαιότερους σε λειτουργία φάρους στον κόσμο, που μπορείτε να επισκεφθείτε περπατώντας στον μώλο.

Στην ανατολική πλευρά υπάρχουν τα αναπαλαιωμένα Νεώρια (ενετικά ναυπηγεία) και το Μεγάλο Αρσενάλι όπου στεγάζεται το Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου. Το Τζαμί των Γενιτσάρων (Γιαλί Τζαμί, 1645) στην προκυμαία είναι ο παλαιότερος οθωμανικός ναός της Κρήτης.

Περιπλανηθείτε στα στενά της Παλιάς Πόλης: η συνοικία Σπλάντζια με την πλατεία 1821, η εβραϊκή συνοικία Εβραϊκή με τη Συναγωγή Etz Hayyim (αναπαλαιωμένη το 1999), η Τοπανάς με τα αρχοντικά της και η αγορά πάνω στην οδό Σκρίδλωφ με τα παραδοσιακά μαχαίρια Χανιωτών. Η Δημοτική Αγορά (1913) με τη σταυρική κάτοψη είναι από τις ωραιότερες της Μεσογείου.

Ο Μπάλος είναι ίσως η πιο φωτογραφημένη παραλία της Ελλάδας: μια λιμνοθάλασσα με τέσσερις αποχρώσεις του γαλάζιου, ροζ άμμο (από θρυμματισμένα κοχύλια) και αμμοδιάδρομο που οδηγεί στο νησάκι Γραμβούσα με το ενετικό κάστρο. Πρόσβαση: είτε με καραβάκι από Κίσσαμο (καλύτερη επιλογή, περιλαμβάνει στάση στη Γραμβούσα), είτε οδικώς και πεζοπορία 20 λεπτών στο τέλος ενός χωματόδρομου.

Το Ελαφονήσι στα νοτιοδυτικά είναι εξίσου εντυπωσιακό — ρηχά νερά, λευκή και ροζ άμμος, μικρό νησάκι προσβάσιμο με τα πόδια όταν είναι άμπωτη. Προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 με σπάνια χλωρίδα. Πάει 1,5 ώρα οδικώς από τα Χανιά μέσα από τα Λευκά Όρη.

Άλλες κορυφαίες παραλίες: Φαλάσαρνα (η καλύτερη για ηλιοβασίλεμα, εκτεταμένη χρυσή άμμος), Σεϊτάν Λιμάνια (3 μικροί κόλποι, ξεχωριστή ομορφιά, απαιτείται πεζοπορία 15 λεπτών), Στεφάνου και Μάρμαρα στα Σφακιά.

Το Φαράγγι της Σαμαριάς (16 χλμ.) είναι το μεγαλύτερο φαράγγι της Ευρώπης και Εθνικό Δρυμός από το 1962. Από τα 1.250 μέτρα του Ξυλόσκαλου κατεβαίνετε ως την παραλία της Αγίας Ρουμέλης στο Λιβυκό. Η διαδρομή διαρκεί 5–7 ώρες και περνά μέσα από τα διάσημα Σιδηροπόρτες όπου τα τοιχώματα στενεύουν στα μόλις 3 μέτρα.

Θα δείτε σπάνια χλωρίδα και πανίδα, συμπεριλαμβανομένου του κρί-κρί (αγριοκάτσικο της Κρήτης, ενδημικό), αρχαία κυπαρίσσια και το ερειπωμένο χωριό Σαμαριά. Το φαράγγι λειτουργεί μόνο Μάιο–Οκτώβριο και απαιτεί εισιτήριο 5€.

Εναλλακτικά, λιγότερο απαιτητικά φαράγγια: Ίμπρος (8 χλμ., 2–3 ώρες), Αγία Ειρήνη (7 χλμ.) και Θερίσσο (κοντά στην πόλη). Για επιστροφή από Αγία Ρουμέλη: καραβάκι ως τη Χώρα Σφακίων και λεωφορείο πίσω στα Χανιά.

Τα Χανιά έχουν τη δική τους ξεχωριστή γαστρονομική παράδοση. Δοκιμάστε οπωσδήποτε: μπουρέκι Χανιώτικο (πίτα με κολοκυθάκι, ντομάτα και μυζήθρα), σφακιανή πίτα (λεπτή κρέπα γεμιστή με μυζήθρα και μέλι), καλιτσούνια (γλυκά τυρόπιτα), σταμναγκάθι (ντόπιο χορταρικό), απάκι (καπνιστό χοιρινό).

Στην παλιά αγορά και την οδό Σκρίδλωφ βρίσκετε όλα τα κρητικά προϊόντα. Στα στενά της παλιάς πόλης κρύβονται εξαιρετικά εστιατόρια: «Tamam» (ιστορικό σε παλιά τουρκικά λουτρά), «Θαλασσινό Αγέρι» στη Νέα Χώρα για ψάρι, «Πορτές» για modern κρητική κουζίνα.

Για raki και μεζέ μην χάσετε τα κρητικά καφενεία στις γραφικές γειτονιές της Σπλάντζιας και της Εβραϊκής. Στα Σφακιά (περίπου 1 ώρα οδικώς) θα βρείτε την πιο αυθεντική αντρίκια κουζίνα: σφακιανό αρνί, αντικριστό, στακοτυρί.

Πίσω από την πόλη υψώνονται τα Λευκά Όρη (Μαδάρες) — οροσειρά με 30 κορυφές πάνω από 2.000μ., χιονισμένη μέχρι τον Μάιο. Είναι το άγριο, ορεινό πρόσωπο των Χανίων, με σπηλιές, φαράγγια και χωριά αμετάβλητα στον χρόνο.

Επισκεφθείτε τη Χώρα Σφακίων (αυθεντικό λιμανάκι), το Λουτρό (χωριό μόνο προσβάσιμο με καραβάκι ή πεζοπορία), τον Ασκύφου (παραδοσιακό ορεινό χωριό σε υψόμετρο 700μ.) και το Ομαλό (αφετηρία της Σαμαριάς).

Στα δυτικά, η Καντάνος, ο Έλος και τα χωριά της Σελίνου δίνουν μια εικόνα της παλιάς Κρήτης. Στα ανατολικά, τα Κουρναδιανά και τη Λίμνη Κουρνά — το μοναδικό φυσικό λίμνη γλυκού νερού στην Κρήτη.