Κύθηρα

Σύμφωνα με την ησιόδεια Θεογονία, η Αφροδίτη γεννήθηκε από τον αφρό της θάλασσας ακριβώς στα ανοιχτά των Κυθήρων — από εκεί προέρχεται και η ονομασία «Κυθέρεια». Το νησί αναδείχθηκε στο σύμβολο του ρομαντικού έρωτα στην ευρωπαϊκή τέχνη — ο πίνακας του Γαλλικού Ροκοκό «Embarkation pour Cythère» του Antoine Watteau (1717, Λούβρο) έκανε τα Κύθηρα ταυτόσημα με τον έρωτα.

Στην αρχαιότητα κατοικήθηκαν από Φοίνικες και αργότερα από Σπαρτιάτες. Πέρασαν από Ρωμαίους, Βυζαντινούς και κυρίως από τους Ενετούς (1207–1797, μέσω της ισχυρής οικογένειας Βενιέρου), που έχτισαν τα τρία επιβλητικά κάστρα: το Κάστρο της Χώρας (1503), το Μυλοπόταμο (Κάτω Χώρα) και το Παλαιόκαστρο (Αγία Δημήτρα).

Πέρασαν Άγγλοι, Ρώσοι, Γάλλοι, ξανά Άγγλοι και ενώθηκαν με την Ελλάδα το 1864. Η μεγάλη μετανάστευση τέλη 19ου-αρχές 20ού αιώνα προς Αυστραλία (όπου ζουν σήμερα 60.000+ Κυθήριοι — περισσότεροι από όσους στο ίδιο το νησί που αριθμεί μόλις 4.000) έδωσε στα Κύθηρα το παρατσούκλι «Μικρή Αυστραλία».

Η Χώρα των Κυθήρων είναι ένα από τα πιο γοητευτικά νησιωτικά χωριά της Ελλάδας — λευκά σπιτάκια κυκλαδίτικου στιλ με μπλε ξύλα και κατακόκκινες μπουκαμβίλιες, σκαρφαλωμένα στα πόδια του εντυπωσιακού ενετικού Κάστρου του Βενιέρι (1503). Από το κάστρο η θέα φτάνει μέχρι την Κρήτη και τη Μάνη. Στενά λιθόστρωτα δρομάκια κρύβουν boutique καταστήματα, καφέ και ταβέρνες.

Ο Μυλοπόταμος είναι ίσως το πιο ονειρικό χωριό — με πλατάνια, ρυάκια, νερόμυλους και τη μαγική «Νεράιδα», έναν καταρράκτη μέσα σε καταπράσινο φαράγγι. Στην Κάτω Χώρα του Μυλοπόταμου σώζεται το δεύτερο ενετικό κάστρο και ολόκληρος ο μεσαιωνικός οικισμός — ένα μοναδικό «νεκρό» χωριό που είναι σαν μουσείο ανοιχτό στον χρόνο.

Άλλα χωριά-σκηνικά: Αρωνιάδικα (παραδοσιακή πλατεία με πλατάνια), Καραβάς (πανέμορφο ορεινό χωριό), Ποταμός (η αγορά του νησιού — κάθε Κυριακή πρωί παζάρι), Φριλιγκιάνικα, Λιβάδι, και η Αγία Πελαγία στα βόρεια (το πρώτο λιμάνι και πιο κοσμοπολίτικη ζώνη).

Τα Κύθηρα έχουν εκπληκτική ποικιλία παραλιών — άγριες με κατακόρυφους γκρεμούς και κρυφές κουκλίστικες. Ο Καλάδι (Καλαδί) είναι αναμφισβήτητα η πιο διάσημη — μια εξωτική παραλία με βότσαλο, διπλό κόλπο που χωρίζεται από έναν επιβλητικό βράχο, και νερά τιρκουάζ που λάμπουν. Πρόσβαση με 100 σκαλοπάτια.

Η Φυρή Άμμος (ή κόκκινη παραλία) στα ανατολικά είναι μοναδική με τα κοκκινωπά της χρώματα και τα κάθετα φαράγγια πίσω της. Άλλες μαγικές: Καψάλι (το γραφικό λιμάνι κάτω από τη Χώρα με τα δύο μισοφέγγαρα, πιο δημοφιλής), Μελιδόνι, Λορέντζου, Πλατιά Άμμος, Διακόφτι (όπου δένουν τα ferry), Χαλκός, Λυκοδήμου, Αυλέμονας.

Στο νότιο άκρο, ο Αυλέμονας είναι ένας από τους πιο γραφικούς οικισμούς — ψαροχώρι με κρυστάλλινες πισίνες σκαλισμένες στους βράχους και ιδανικός για snorkeling. Δίπλα τα ερείπια της αρχαίας Σκάνδειας (μυκηναϊκή πόλη) και του βυζαντινού-ενετικού κάστρου του Αγίου Γεωργίου.

Παρά την εικόνα του ξερού αιγαιακού νησιού, τα Κύθηρα έχουν πληθώρα νερών. Ο καταρράκτης της Νεράιδας στον Μυλοπόταμο είναι από τα πιο μαγικά τοπία της Ελλάδας — 20 μέτρα ύψος, πέφτει σε φυσική πισίνα μέσα σε καταπράσινο φαράγγι με αιωνόβια πλατάνια. Πεζοπορία 10 λεπτών από το χωριό.

Άλλος εντυπωσιακός καταρράκτης είναι το Φόνισσας στην Κάτω Χώρα. Το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας στον Μυλοπόταμο είναι ένα τεράστιο σπήλαιο με σταλακτίτες, σταλαγμίτες και μια μικρή βυζαντινή εκκλησία τοιχογραφημένη του 13ου αι. στην είσοδό του.

Στα βόρεια το φαράγγι του Καρβουναρά και η πεζοπορική διαδρομή προς τον Παλαιοχώρα (πρώην πρωτεύουσα, καταστράφηκε από πειρατές) δίνουν συγκλονιστικές εικόνες. Πάνω από 200 βυζαντινές εκκλησίες κρύβονται στο νησί.

Τα Κύθηρα παράγουν εξαιρετικά τοπικά προϊόντα: το διεθνώς αναγνωρισμένο θυμαρίσιο μέλι (ένα από τα καλύτερα της Ελλάδας), ελαιόλαδο, παξιμάδια, φέτα και μυζήθρα, τοπικό κρασί από την ποικιλία Αθήρι, και την ιδιαίτερη φατουράδα (ηδύποτο τοπικού γλυκάνισου).

Στις ταβέρνες δοκιμάστε: ποντηκόψωμο (παραδοσιακή πίτα), σκορδολιά, κατσικάκι λεμονάτο, οχταπόδι στιφάδο, αλεπού (παραδοσιακό κυθηρακό φαγητό με αλεύρι και ντομάτα), και τα γλυκά: σαμοζάδες, αμυγδαλωτά Φριλιγκιάνικων, γλυκά κουταλιού.

Τα Κύθηρα είναι αποστασιοποιημένος προορισμός — ησυχία, αυθεντικότητα και χαλάρωση. Η νυχτερινή ζωή περιορίζεται σε μερικά cool μπαρ στη Χώρα (Mercato), στο Καψάλι και στην Αγία Πελαγία. Το νησί έχει τη φήμη ότι «δεν είναι για όλους» — όσοι το αγαπούν επιστρέφουν κάθε χρόνο.