Νίσυρος

Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Νίσυρος γεννήθηκε στη Γιγαντομαχία — όταν ο Ποσειδώνας κυνήγησε τον γίγαντα Πολυβώτη, έσπασε με την τρίαινά του ένα κομμάτι από την Κω και τον καταπλάκωσε. Από τότε ο Πολυβώτης στενάζει κάτω από το νησί προκαλώντας τους σεισμούς και τις ηφαιστειακές εκρήξεις.

Η αλήθεια δεν απέχει πολύ από τον μύθο: η Νίσυρος είναι ένα ενεργό ηφαίστειο (το νεότερο της Ελλάδας μαζί με τη Σαντορίνη και τη Μήλο), που γεννήθηκε από εκρήξεις πριν 160.000 χρόνια. Η τελευταία μεγάλη ηφαιστειακή δραστηριότητα συνέβη το 1888.

Στην αρχαιότητα η Νίσυρος ήταν σημαντικό λατρευτικό κέντρο του Ποσειδώνα. Στα μεσαιωνικά χρόνια πέρασε στους Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου, που έχτισαν το κάστρο του Μανδρακίου (Παλαιόκαστρο) και το Καστρομονάστηρο της Παναγίας Σπηλιανής.

Στο κέντρο της Νισύρου απλώνεται μια εντυπωσιακή καλντέρα διαμέτρου 4 χλμ. — από τις μεγαλύτερες της Μεσογείου — με 5 διαφορετικούς κρατήρες. Ο μεγαλύτερος και πιο επισκέψιμος είναι ο «Στέφανος» — διαμέτρου 300 μέτρων και βάθους 27 μέτρων, στρωμένος με κιτρινο-καφέ ηφαιστειακή τέφρα και ενεργές φουμαρόλες που εκτοξεύουν υδρατμούς και θείο.

Είναι η μοναδική εμπειρία στην Ευρώπη να κατεβείς ΜΕΣΑ σε ενεργό κρατήρα. Περπατάς πάνω στην ίδια την «ανάσα της γης» — η θερμοκρασία αγγίζει τους 100°C γύρω από τις φουμαρόλες, ακούς τα υπόκωφα μουγκρητά και βλέπεις τους κρυστάλλους θείου.

Δίπλα από τον Στέφανο, ο κρατήρας Πολυβώτης (μικρότερος, με πιο έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα) και το «Αλέξανδρος» συμπληρώνουν το γεωλογικό θαύμα. Η περιοχή είναι Γεωπάρκο UNESCO.

Η πρωτεύουσα Μανδράκι είναι από τις ομορφότερες κωμοπόλεις των Δωδεκανήσων — λευκά καλντερίμια, κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, χρωματιστά μπαλκόνια γεμάτα μπουκαμβίλιες και ζακαράντες. Στο κέντρο, η πλατεία Ηλικιωμένης με τους πλάτανους είναι ιδανική για καφέ.

Πάνω από το Μανδράκι, σκαρφαλωμένο σε απότομο βράχο, στέκεται το Καστρομονάστηρο της Παναγίας Σπηλιανής (14ος αι.) — μέσα στη σπηλιά υπάρχει θαυματουργή εικόνα και η θέα είναι μαγική. Στην άκρη του χωριού, το Παλαιόκαστρο των Ιπποτών (4ος π.Χ. αι.) είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα κυκλώπεια τείχη της αρχαιότητας.

Στο χείλος της καλντέρας, σε υψόμετρο 400 μέτρων, βρίσκονται δύο μαγευτικά χωριά: το Νικιά (με τη μοναδική πλατεία «Πόρτα» από βότσαλο σε γεωμετρικά μοτίβα και θέα κατευθείαν μέσα στον κρατήρα) και ο Εμπορειός (ημι-εγκαταλελειμμένο, με πετρόκτιστα σπίτια και απίστευτο ηλιοβασίλεμα).

Οι παραλίες της Νισύρου είναι μικρές αλλά μοναδικές — με μαύρο και κόκκινο ηφαιστειακό βότσαλο και κρυστάλλινα νερά.

Παλοί: γραφικό ψαροχώρι 4 χλμ. από το Μανδράκι, με μικρές παραλίες και εξαιρετικές ψαροταβέρνες.

Λουτρά: εδώ λειτουργούν τα ιστορικά ιαματικά λουτρά της Νισύρου (από τον 19ο αι.) με ζεστά ιαματικά νερά πλούσια σε θείο.

Πάχια Άμμος: η μεγαλύτερη παραλία του νησιού — μαύρη ηφαιστειακή άμμος, ερημικό σκηνικό, σαν αλλοπλανήτικο τοπίο.

Λυές, Κατσούνι, Άγιος Σάββας: μικροί όρμοι για όσους ψάχνουν απομόνωση.

Η Νίσυρος έχει την δική της γαστρονομική ταυτότητα. Δοκιμάστε «πιτιάδια» (πικάντικα ρεβιθοκεφτεδάκια), «καπαμά» (αρνί στιφάδο), «μερτσέλι» (παξιμάδι με τοπικό τυρί και ντομάτα) και φρέσκα ψάρια στους Παλούς.

Η σπεσιαλιτέ του νησιού είναι η «σουμάδα» — ένα δροσιστικό αναψυκτικό από πικραμύγδαλα. Φυσική, εξαιρετική, σερβίρεται κρύα και είναι το αυθεντικό «καλωσόρισμα» του Νισυριώτη οικοδεσπότη.

Δοκιμάστε επίσης τα τοπικά γλυκά κουταλιού και το θυμαρίσιο μέλι από τα βόρεια του νησιού.